محورهای اصلی کسب و کار در منطقه آزاد ماکو بر اساس مزیت های منطقه

 

۱- لجـستیک و حمل ونقل


قرار گرفتن مهمترین مرز زمینی تجاری و مسافری بازرگان با تردد حدود 400 هزار تریلر و حدود 2 میلیون نفر مسافر در محدوده منطقه آزاد ماکو و عبور یکی از اصلیترین کریدورهای حمل و نقل و ترانزیت ملی و بینالمللی از محدوده این منطقه، صنعت لجستیک و حمل و نقل را به یکی از محورهای اصلی کسب و کار و فعالیت در منطقه آزاد ماکو تبدیل نموده است. این منطقه پتانسیل ایفاء نقش و ایجاد ارزش افزوده در 32 جریان تجاری منطقهای و بینالمللی با حجم تجارت سالیانه بالغ بر 1000 میلیارد دلار را دارد.


۲- کشاورزی ( زراعت، باغداری، دامپروری و شیلات)


وجود 10 سد با ظرفیت کلی 420 میلیون مترمکعب در منطقه آزاد ماکو و دارا بودن حدود 98 هزار هکتار اراضی قابل کشت و 32 هزار هکتار شبکه آبیاری تحت فشار از جمله پتانسیل های این منطقه برای توسعه فعالیتهای کشاورزی و دامپروری به عنوان یکی از محورهای اصلی کسب و کار در آن میباشد. همچنین، تولید و صادرات سالانه شاه میگو و آبزیان با استفاده از ظرفیت رودخانه ارس رتبه نخست تولید آبزیان بین شهرهای غیر ساحلی کشور را به این منطقه اختصاص داده است.


۳- صنعت و معدن


با وجود مواد معدنی استراتژیک مانند منیزیت، سیلیس، مس، سنگهای بازالتی، تزئینی، مرمریت و تراورتن، منطقه آزاد ماکو تنها منطقه آزاد کشور با پتانسیل های بسیار بالای معدنی است. همچنین، وجود 6 شهرک صنعتی با دارا بودن حدود 155 واحد صنعتی و معدنی فعال در منطقه امکان استقرار و توسعه صنایع مزیت گیرنده از جغرافیا و موقعیت منطقه و همچنین، ارتباط نزدیک با کشورهای منطقه به ویژه ترکیه، دسترسی به منابع انرژی و نیروی کار ارزان و وجود نیروگاه سیکل ترکیبی متعلق به بخش خصوصی در منطقه، توسعه فعالیتهای صنعت و معدن را به یکی از محورهای اصلی کسب و کارها و فعالیتهای این منطقه تبدیل نموده است.

این منطقه دارای 130 واحد صنعتی فعال میباشد که 75 واحد از آن در محدوده شهرکهای صنعتی مستقر شده اند. 48 درصد از واحدهای صنعتی فعال در زمینه کانی های فلزی و غیرفلزی، 20 درصد شیمیایی، 13 درصد غذایی و دارویی،15 درصد نساجی و 4 درصد در زمینه سلولزی و برق و الکترونیک فعالیت می کنند. از این تعداد واحد صنعتی فعال 54 واحد خرد1، 60 واحد کوچک2، 10 واحد متوسط3 و 6 واحد بزرگ4 میباشد.

منطقه آزاد ماکو تنها منطقه آزاد کشور با پتانسیلهای بسیار بالای معدنی است و از نیمه دوم سال 93 کلیه اختیارات و وظایف مربوط به معادن منطقه را عهده دار شده و با تحویل گرفتن پرونده های معدنی و ایجاد زیرساخت های لازم بطور رسمی و عملی از ابتدای سال 94 انجام کلیه امور مربوط به معادن منطقه را آغاز نموده است. این سازمان در مدت پنج سال اخیر بیش از 700 درخواست اکتشاف (ثبت محدوده) را مورد اجابت و بررسی قرار داده و بیش از 52 فقره پروانه اکتشاف، 25 فقره گواهی کشف و 20 فقره پروانه بهره برداری صادر شده است.

در حال حاضر تعداد 25 واحد معدنی فعال در منطقه مشغول به فعالیت می باشد. عمده معادن موجود در منطقه مربوط به انواع سنگهای ساختمانی و نما (تراورتن، مرمریت، مرمر و..) بوده و علاوه بر آن، معادن فلزی مانند مس (مس قره تپه و قره آغاج)، آهن و بوکسیت (کندال و علیار شوط) و غیر فلزی مانند سیلیس (ایلان قره و عیسی خان) و منیزیت و همچنین مواد معدنی سنگ لاشه، بازالت صنعتی، شن و ماسه، آهک، گچ نیز جزء معادن دارای پتانسیل و فعال منطقه به حساب میآید. از موارد قابل توجه میتوان به وجود دو معدن مس با مساحتهای 5 کیلومتر مربع و ذخیره قطعی یک میلیون تن با عیار متوسط 0.3 و 0.57 درصد اشاره نمود. همچنین چندین فقره گواهی کشف و پروانه بهره برداری ماده معدنی سیلیس با عیار متوسط 97 درصد و ذخیره بیش از 5 میلیون تن صادر شده است. دو فقره پروانه بهره برداری منیزیت با عیار 79 و 69 درصد منیزیت (MgCO3) با ذخیره بیش از 3 میلیون تن نیز صادر شده است.

خوشبختانه با توجه به انعقاد و اجرای قرارداد همکاری جهت انجام عملیات اکتشافی در دو پهنه شمالی و جنوبی منطقه توسط سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) در اواخر سال 98 و حصول نتایج اولیه مثبته، فعالیتی اساسی و سیستماتیک در زمینه اکتشاف در 80% سطح کل منطقه انجام شد که ادامه و تکمیل آن در نقاط امیدبخش حاصله می تواند منجر به کشف و بهره برداری ذخایر معدنی در مقیاس بزرگ و با مواد معدنی جدید و استراتژیک گردد.

با توجه تمامی شاخص های آماری از قبیل تعداد مجوزهای صادره، فعالسازی معادن راکد، میزان اشتغال ایجاد شده، حجم تولیدات مواد معدنی و... که رشد بیش از 200 درصدی را در سال 1399 نشان می دهد و بر پایه مطالب یاد شدهی فوق و پتانسیل های منطقه، میتوان بیان کرد که ماکو این پتانسیل را دارد که به یکی از تولیدکنندگان برتر معادن فلزی و غیر فلزی در کشور تبدیل گردد و به امید الهی سال های پیش رو، سال های رونق و شکوفایی معادن و صنایع معدنی در منطقه خواهد بود.


۴- گردشگری (گردشگری طبیعت و بوم گردی)

وجود طبیعت بکر، زیبا و محصولات کم نظیر اکوتوریسم، ژئوتوریسم و بوم گردی در سطح منطقه، آب و هوای متنوع، جاذبههای متعدد گردشگری منطقه مبتنی بر فرهنگ، قومیتها، طبیعت و اقلیم و وجود آثار تاریخی با ارزش از جمله کاخ موزه باغچهجوق، بام فرهاد، قلعه قبان، کلیسای زور زور و.... توسعه فعالیتهای گردشگری به ویژه در حوزه طبیعت گردی را به یکی از محورهای اصلی کسب و کار ها و فعالیتهای این منطقه تبدیل نموده است.